SpaceX’in Falcon 9 üst kademesi, çarşamba günü Birleşik Krallık saatiyle 08.00’den önce Ay’ın Dünya’ya bakan yüzündeki Einstein Krateri yakınlarına çarptı. 5.400 mil/h hızla Ay yüzeyine çarptığı bildirildi, bu ses hızının yedi katı kadar bir hız.
NASA, çarpışmanın Dünya için risk oluşturmadığını ve bölgeyi bilimsel amaçlarla gözlemleyeceğini açıkladı. Hiçbir uzay aracı, Ay’ın yörüngesinde canlı görüntüleme yeteneğine sahip değildi, bu yüzden bilim insanlarının ilk görevi önceki ve sonrası görüntüleri karşılaştırarak yeni kraterini tespit etmek.
BBC Bilim muhabiri Pallab Ghosh, Güney Kore’nin Danuri yörünge aracının çarpışma alanının yakınından kısa süre önce geçtiğini ve olayı gerçek zamana yakın şekilde yakalama şansına sahip olduğunu söyledi. Ghosh, Danuri ekibinin haber kaynaklarına, görüntülerin ancak araştırma enstitüleri tarafından analiz tamamlandıktan sonra yayımlanacağını, belirli bir tarih verilmediğini bildirdi.
NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) aracının önümüzdeki günlerde bölgeyi fotoğraflamak için uygun konuma geleceği söylendi. Aynı zamanda, Amerika kıtasındaki yer teleskoplarının da karanlıkta kısa süreli ışık parlamasını ve toz bulutunu yakalama konusunda en uygun konumda olduğuna dikkat çekildi.
Ghosh, bilim insanlarının verilerin doğruluğunu kontrol etmesi nedeniyle görüntülerin temizlenmesinin genellikle saatler, bazen de günler sürebileceğini belirtti. Bu süreçte, bilimciler görüntüleri analiz edip yeni kraterini onaylayacak.
Ay’a çarpan üst kademe, iki robotik Ay iniş aracını taşıyan görev kapsamında Ocak 2025’te fırlatıldı. Falcon 9 roketi, insanları ve yükleri Dünya yörüngesine ve ötesine taşımak için tasarlanmış, yeniden kullanılabilir iki kademeli bir roket. İlk kademe, aracı Dünya’dan uzaklaştıran büyük itişi sağlarken üst kademe, uzay araçlarının daha uzak noktalara gönderilmesine yardımcı olur.
Falcon 9’un bir bölümü Dünya’ya dönerken bazı parçaları uzayda bırakılıyor, bu üst kademe de uzun ve geniş bir yörüngede kaldı. Yörünge, Ay’ın çekim gücünün rotasını değiştirdiği bölgeye kadar taşıdı, ardından Ay yüzeyine çarpacak güzergâğa yöneldi.
Cambridge Üniversitesi’nden gök bilimci Dr. Matt Bothwell, çarpışmayı Ay üzerinde gerçekleştirilen küçük ve düzenli bir deney olarak nitelendirdi. Bothwell, insan yapımı nesnelerin oluşturduğu uzay çöpleri nedeniyle uzayın giderek daha kalabalık hale geldiğini uyardı.
Bothwell, uzayın aşırı kalabalıklaşması nedeniyle önümüzdeki birkaç on yıl içinde Dünya yörüngesinin ötesine geçmenin zorlaşabileceğini söyledi. Bu durum, gelecekteki uzay görevleri için önemli bir zorluk oluşturabilir.
Görsel olarak, çarpışma bölgesinin yeni kraterini inceleyen bilim insanları, NASA’nın LRO’dan gelen yüksek çözünürlüklü görüntülerle, Ay’ın yüzeyindeki değişiklikleri görecek. Gözlemeşine, Dünya’nın uzak bir noktasından gelen ışık parlaması ve toz bulutları da ek görsel detaylar sağlayacak.
Bakalım bu küçük ama önemli deney, uzay boşluğunda artan kirliliğe karşı nasıl bir uyarı niteliği taşıyacak?
Kaynak: Orijinal Haber
SpaceX’in üst kademesi ayı çarptı diye haberle şaşırdım ama NASA’nın araştırması iyiydi bekliyorum