Güneş’in yüzeyinde Van Gogh’un Yıldızlı Gece tablosunu andıran girdaplar keşfedildi. Bilim insanları, Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu ile elde ettikleri yüksek çözünürlüklü görüntülerde, 19‑170 kilometre çapında, 100 kilometre derinliğe kadar uzanan, sıcak plazma girdaplarını gözlemledi. Sokağa çıktıda, gökyüzündeki bu turbülanslar, adeta yıldızın kendi içinde dönen bir labirent gibi…
Bu görüntüler, Güneş’in fotosfer katmanının ince tabakasındaki plazma akımlarının, adeta 5 bin 540 santigrat derece sıcaklıkta bir çorba gibi kıvranışlarını sergiliyor. Gözlemciler, bu girdapların çapının 19 kilometreden 170 kilometreye kadar uzandığını belirtti; bu, Güneş’in yüzeyinde ilk kez tespit edilen Kelvin‑Helmholtz kararsızlığının (KHI) bir tezahürü olarak kabul ediliyor. Kilomter ölçümlerinde bazı hatalar olsa da, bu büyüklüklerin yıldız yüzeyinde nasıl bir etki yarattığı merak konusu.
KHI, iki paralel akışkanın farklı hızlarda hareket etmesiyle oluşan dinamik bir süreçtir. Bu kararsızlık, Güneş’in manyetik alanını bükerek ani patlamalara yol açabilecek enerji üretir. Siradaki, bu tür girdapların, Jüpiter ve Satürn gibi gaz devi gezegenlerin atmosferinde de gözlemlendiği ve Dünya’daki GPS, elektrik şebekeleri gibi sistemlere etkisi olabileceği; araştırmacılar öne sürdü.
Friedrich Wöger, bu keşfi “gerçek bir oyun degercici” olarak nitelendirdi. Güneş’in kendi atmosferine enerji sağlama mekanizmasını anlama konusunda yeni bir çerçeve açtığını söyledi. Wöger, KHI’nin oluşturduğu sürekli bükülme hareketlerinin, taçküre kütle atımlarını ve güneş patlamalarını tetiklemek için gereken enerjiyi kademeli olarak inşa edebileceğini öne sürdü.
Sanatçılar da bu doğal döngüyü uzun zamandan beri yakalamıştı. Van Gogh’un Yıldızlı Gece tablosu, gökyüzündeki girdap yapılarının türbülanslı KHI yapılarına yakından benzediği, Hokusai’nin Büyük Dalga baskısında ise dalga tepelerinin KHI dalgalarını yankıladığı belirtilmiş. Göremli, bu görsel estetik, bilim ve sanatın derin bir uyum içinde buluştuğunu vurguladı.
Alınan görüntüler, Güneş’deki patlamaların Dünya üzerindeki etkilerini anlamamıza yardımcı olabilir; GPS navigasyonunun, elektrik şebekelerinin ve küresel iletişimin çalışmasını etkileyen olayların kökenini açığa çıkarabilir. Navigasyonunun sürdürülmesinde karşılaşılan hatalar, bu tür girdapların oluşturduğu manyetik alan dalgalanmalarıyla bağlantılı olabilir.
Bakalım bu yeni keşif, gelecek araştırmalara nasıl yön veriyor ve Dünya’da yaşadığımız teknolojik sistemlere nasıl bir ışık tutuyor?
Kaynak: Orijinal Haber
