X Işınları Şok Dalgasıyla Yıldızın Büyüleyici Ölümü: İlk Süpernova Gözlemi

Bir dev yıldızın ölümünü saniyenin saniyesine kadar izledi. Çin’in Einstein Probe teleskobu, Mart ayında anlık bir X ışını parlaması tespit etti, o an şok dalgası dev yıldızın yüzeyini yarıp geçerek patlamayı başlattı. Gökyüzü bir anda değişti, gökbilimciler gözlemlerini üç ay boyunca sürdürdü, gökkuşağı gibi bir ışık akışı yok olmadı.

Gökbilimciler için 2008’den beri ilk kez bu tür bir şok kırılması izleniyor. Brendan O’Connor, olayın tesadüfen yakalanmasının zor olduğunu söyledi, Jillian Rastinejad da şok dalgasının radar gibi çalıştığını belirtti. Yıldızın kütlesi Güneş’ten 30 kat fazla, 500 milyon ışık yılı uzaklıkta, Betelgeuse’den daha büyük olduğu tahmin ediliyor.

Şok kırılması, süpernova ölümünden önce gerçekleşen X ışını parlamasıyla eş zamanlı yakalandı. Çoğu süpernova gamma ışını patlamasıyla ilişkilendiriliyor, ama bu olayda gamma ışını yoktu. O’Connor, gamma ışını patlamasının neden bazen yok olduğunu, maddenin çevresel engellerle karşılaştığını açıkladı.

Süpernova geniş çizgili Tip Ic olarak sınıflandırıldı, maddenin ışık hızının %10’undan daha hızlı savrulduğu kaydedildi. Yıldızın dış katmanları Wolf-Rayet türüne ait, güçlü yıldız rüzgarlarıyla savrulmuş. Kara delik kalıntısı, ışığın bile kaçamayacağı kadar yoğun, çekim gücü var.

İşte bu, gözlem yapılan ilk süpernova, gamma ışını patlaması olmadan gerçekleşmiş. Bilim insanları, bu gözlemlerle evrenin gizemli yanlarını aydınlatmaya devam edecek. Ne zaman bir sonraki şok dalgası gökyüzünü sarsacak, kim bilir?

Kaynak: Orijinal Haber