Sürekli erteliyor ve hiçbir şey yapmak istemiyorsanız dikkat! – Sağlık Haberleri

Klinik psikolog Burçin Deniz, mevsim geçişlerinin özellikle kısalan gün ışığı ve soğuyan havaların, günlük yaşamda bireyin dış pekiştireçlerine erişimini sınırlayarak keyif, tatmin ve başarı duygusunun azalmasına yol açabileceğini belirtti. Açık alan aktivitelerinin azalması, sosyal etkileşimlerin kısıtlanmasıyla birleştiğinde, bireyin davranışsal geri çekilmeye başlamasına zemin hazırlayabilir.

Deniz, bu sürecin merkezinde ruminasyon mekanizmasının yer aldığını vurguladı. Mevsimsel yavaşlamayla gelen ilk halsizlik veya isteksizlik hissine karşı “neden böyle hissediyorum?” sorularına aşırı odaklanmak, zihni çözümsüz bir döngüye sokar ve eylemsizliği pekiştirir. Yaz aylarında yüksek dış pozitif pekiştireçlerin yerini sonbaharda kısıtlayıcı rutinlerin alması, artan uyku ihtiyacı, karbonhidrat ağırlıklı beslenme istekleri ve sosyal izolasyonun bu döngüyü güçlendirdiğini ifade etti.

Eğer bu durum haftalarca süren derinleşen çökkünlük, keyif alınan aktivitelere karşı ilgisizlik ve belirgin işlevsellik kaybına yol açarsa, Burçin Deniz, mevsimsel afektif bozukluk tanımı altında değerlendirilebileceğini belirtti. Motivasyonun kendiliğinden gelmesini beklemeden “eylem motivasyonu oluştur” ilkesini benimsemek önerildi. İki haftadan uzun süren isteksizlik, çökkünlük ve enerji kaybı, günlük işlevselliği belirgin şekilde kısıtlıyorsa, uzman desteğine başvurulması gerektiği uyarısında bulundu.