Boşanma, akıllı telefonlar ve kısıtlamalar: BBC, Taliban’ın Afganistan’ı nasıl yönettiğine tanıklık etti
Shibirgan’daki valinin ofisinde, 18 yaşındaki gizemli bir kadın, uzun süredir yaşadığı evlilik şiddeti nedeniyle boşanma talebini dile getirdi. Vali Abdullah Sarhadi, 1990’lı yıllarda Taliban’ın ilk iktidarında Bamiyan’da komutanlık yapmış, 2001’de ABD koalisyonunun devrilmesinin ardından serbest bırakıldıktan sonra Guantanamo’da tutuklanıp serbest bırakılan bir isim olarak Cüzhan vilayetinin valisi olarak görevde. Ofiste, Sarhadi eski bir cep telefonunu göstererek, Taliban yetkililerine getirilen akıllı telefon yasağının iş süreçlerini yavaşlattığını belirtti. Aynı zamanda, Bamiyan’da yıkılan Buda heykellerinin kendisi tarafından yok edildiğini iddia etti.
Kadın, “onurum ve haysiyetim zaten zedelendi” diyerek boşanma talebini sürdürürken, valinin “kadınların akılsız ve zekadan yoksun” olduğunu söyleyerek kararı geri çevirmeye çalıştığını söyledi. Şeriat hukuku gereği kocanın başlık parasının bir kısmını veya tamamını iade etmesi gerekebilir; kadın, kocanın dört katını talep ettiğini ve ailesinin bu ödemeyi reddettiğini özetledi. Sarhadi, kadına evlevin devam etmesi gerektiğini, “boşandıktan sonra kim evlenecek?” diyerek uyarıda bulundu. Kadın ise mahkeme yoluyla boşanma davası açma niyetinde olduğunu belirtti.
Taliban’ın 2021’de iktidara geri dönüşünden bu yana kadın hakları ve teknolojiye erişim kısıtlamaları devam ediyor. Kadınların çoğu meslekten men edildi, üniversiteye gitmeleri, yalnız seyahat etmeleri ve park‑eğlence merkezlerine girişleri büyük ölçüde sınırlandırıldı. Aynı dönemde, Taliban yetkilileri, “Kadınların Taliban çerçevesinde çalışmasına ve eğitim görmesine izin vereceğini” açıklamış ancak pratikte pek çok kısıtlama sürüyor. Ek olarak, Taliban, menkul kıymetli iletişimi sınırlayarak, radyo ve müzik yayınlarını yasaklayarak toplumda yoğun bir baskı yaratıyor. Bu gelişmeler, Taliban’ın 1990’lı yıllardaki ilk iktidarıyla benzer bir şeriat yorumunu sürdürerek, günlük yaşamda kadınların ve teknolojinin karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor.
