Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının dünya genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka görülüyor; Alzheimer, demans vakalarının %60‑70’ini oluşturuyor. Türkiye’de ise yaklaşık 700 bin kişi Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ediyor. Nüfusun hızla yaşlanmasıyla 65 yaş üstü oranı 2023’te %10’dan 2050’de %23’e çıkması beklenirken Alzheimer vakalarının 2‑2,5 kat artması öngörülüyor.
Alzheimer, beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici şekilde hasar görmesi ve ölmesi sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalık. Hastalık genellikle 65 yaş üzeri bireylerde başlasa da daha genç yaşlarda da görülebiliyor. Başlangıçta hafif unutkanlık, eşyaları yanlış yerlere koyma, kelime bulma güçlüğü, yön bulma zorluğu gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor; ilerleyen evrelerde bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale geliyor. Hastalığın kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemekle birlikte, beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin birikmesi sinir hücrelerini bozarak hücre ölümüne yol açıyor. Yaş, aile öyküsü, özellikle APOE 4 genleri, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol tüketimi, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travması ve hava kirliliği Alzheimer riskini artıran faktörler arasında yer alıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün güncellenmiş rehberlerinde değiştirilebilir risk faktörlerinin önemi vurgulanırken, Gömceli yaşam tarzında yapılacak değişikliklerin hastalığın ortaya çıkışını geciktirmede önemli rol oynayabileceğini belirtti. Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipinde beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme ve görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkol tüketiminden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi ile kafa travmalarından korunma önerdi. Erken tanı ve müdahale hastalığın seyrini yavaşlatabilir, yaşam kalitesini yükseltebilir.
